Scheidingsinfo › U denkt aan scheiden

Welke scheidingsprocedures zijn er in België?

Gehuwd of samenwonend, samen akkoord of niet: welke procedure past bij u? Een helder overzicht van de EOT, de EOO, dringende en voorlopige maatregelen en de regels voor samenwonenden.

Nagekeken op 17 november 2026 Leestijd 7 min
Op deze pagina
  1. Welke scheidingsprocedure past bij u?
  2. Welke procedure past bij u? Zo komt u er achter
  3. Scheidingsprocedures in België – helder uitgelegd in korte video's

In het kort

  • Bent u het samen eens, dan kiest u voor een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT): de snelste en goedkoopste weg.
  • Lukt dat niet, dan volgt een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting (EOO), op gezamenlijk of eenzijdig verzoek.
  • Dringende en voorlopige maatregelen regelen de situatie tijdelijk, als u nog niet klaar bent voor definitieve afspraken.
  • Wettelijk en feitelijk samenwonenden volgen andere regels dan gehuwden, maar maken best ook afspraken over de kinderen.
  • Een ouderschapsregeling kunt u later nog aanpassen als de omstandigheden veranderen.

Welke scheidingsprocedure past bij u?

Welke procedure u volgt, hangt af van uw situatie: bent u gehuwd of woont u samen, en zijn jullie het samen eens of niet? Hieronder vindt u de mogelijkheden op een rij. Twijfelt u welke weg het best bij u past? Vraag dan persoonlijk advies.

Welke procedures zijn er?

Bent u gehuwd, dan zijn er drie mogelijkheden:

  • de echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT): u bent het samen eens over alle afspraken;
  • de echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting (EOO): u bent het (nog) niet over alles eens, of een van u wil scheiden en de ander niet;
  • dringende en voorlopige maatregelen: een tijdelijke regeling, zolang u nog niet klaar bent voor definitieve afspraken.

Woont u samen, dan gelden andere regels. Die leest u verderop.

Bent u al gescheiden en past de ouderschapsregeling niet meer, bijvoorbeeld door een verhuis of omdat de kinderen ouder worden? Dan kunt u ze laten aanpassen.

Hoe werkt een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT)?

Bij een EOT maakt u samen, eventueel met de hulp van een bemiddelaar of ScheidingsConsulent, afspraken over de kinderen en over de verdeling van wat u samen bezit. Zo vermijdt u een vechtscheiding en is alles definitief geregeld wanneer de echtscheiding wordt uitgesproken.

Alles begint met de EOT-overeenkomst. Daarna dient u die samen met een verzoekschrift in bij de familierechtbank. De procedure verloopt in de regel volledig schriftelijk: u hoeft niet persoonlijk te verschijnen, tenzij de rechter daar uitzonderlijk om vraagt, bijvoorbeeld als de afspraken over de kinderen niet in hun belang lijken. Wonen jullie nog geen zes maanden apart, dan vraagt de rechtbank eerst het advies van het openbaar ministerie.

Uw ScheidingsConsulent begeleidt u bij elke stap. Lees meer over het volledige scheidingstraject.

Hoe lang duurt een EOT?

Tussen het indienen van uw dossier en de inschrijving van de echtscheiding bij de gemeente ligt gemiddeld zowat 3,5 maand:

  1. U stuurt uw dossier per post naar de rechtbank.
  2. De rechtbank behandelt het dossier meestal snel en spreekt de echtscheiding uit.*
  3. De procureur en de echtgenoten hebben daarna één maand om beroep aan te tekenen. Zo lang blijft het dossier bij de rechtbank.
  4. Is er geen beroep (dat is zeer uitzonderlijk), dan stuurt de procureur het dossier binnen enkele dagen terug naar de griffie. Vanaf dan bent u definitief gescheiden.
  5. De griffie bezorgt het vonnis aan de gemeente waar u gehuwd bent.
  6. De gemeente schrijft de echtscheiding binnen één maand in de registers van de burgerlijke stand in en laat u dat per brief weten.

* Soms stelt de procureur eerst nog schriftelijk bijkomende vragen, bijvoorbeeld bij een onduidelijke verblijfsregeling of een onvolledige kostenregeling. Een goed opgestelde overeenkomst voorkomt die vertraging.

Wat als u het niet over alles eens bent (EOO)?

Lukt het niet om samen tot volledige afspraken te komen, of wil u al scheiden terwijl er nog maar over een deel een akkoord is? Dan kunt u kiezen voor een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting. U kunt die procedure samen of alleen starten. Op gezamenlijk verzoek kan dat na meer dan zes maanden feitelijke scheiding, alleen na meer dan een jaar.

Het voordeel: lopende discussies houden de echtscheiding zelf niet tegen. Het nadeel: u bent op papier gescheiden, maar de verdeling of de afspraken over de kinderen kunnen nog lang aanslepen. Lees daarover ook Problemen na de scheiding.

Bij een EOO laat u zich best bijstaan door een advocaat. Dat geldt ook als u samen wilt scheiden, maar een van u in het buitenland woont. Bereid uw dossier eerst gratis online voor en neem het voorbereidende document mee naar uw advocaat. Dat spaart tijd en kosten.

Wat zijn dringende en voorlopige maatregelen?

Misschien wilt u elkaar eerst wat tijd en ruimte geven, zonder al een definitieve regeling uit te werken. Gehuwden zijn wettelijk verplicht om samen te wonen. Gaat dat niet meer, dan kan de familierechter die plicht opschorten en tijdelijke afspraken bekrachtigen, bijvoorbeeld over wie in de woning blijft, de kinderen en de kosten. Raakt u er samen niet uit, dan legt de rechter zelf maatregelen op.

U kunt het verzoek samen of alleen indienen bij de griffie van de familierechtbank. Doet u het samen, dan helpt uw bemiddelaar u daarbij. Zet u alleen de stap, dan raadpleegt u best een advocaat.

Wat als u samenwoont?

Voor samenwonenden is er geen echtscheiding. Wel is er een verschil tussen wettelijk en feitelijk samenwonen.

Wettelijk samenwonend

U bent wettelijk samenwonend als u bij de gemeente een verklaring van wettelijke samenwoning hebt afgelegd. Die samenwoning eindigt:

  • samen, met een gezamenlijke verklaring bij de gemeente;
  • eenzijdig, met een verklaring van een van u bij de gemeente. De andere partner wordt dan via een gerechtsdeurwaarder op de hoogte gebracht, op kosten van wie de samenwoning beëindigt;
  • automatisch, bij een huwelijk of een overlijden.

Feitelijk samenwonend

Hebt u geen verklaring afgelegd, dan woont u feitelijk samen. Die samenwoning eindigt gewoon door een adreswijziging. Hebt u een samenlevingscontract, dan blijven de afspraken daarin wel gelden.

Afspraken over kinderen en bezittingen

Als samenwonenden bent u vrij om samen, buiten de rechtbank, afspraken te maken over de kinderen en over de verdeling van uw bezittingen. Hebt u kinderen, dan raden we toch een formele ouderschapsregeling aan, met afspraken over het gezag, het verblijf, de kosten en goed ouderschap. U legt die samen met een verzoekschrift neer bij de familierechtbank, die ze bekrachtigt. Zo zijn de afspraken afdwingbaar.

Uw ScheidingsConsulent helpt u om tot die afspraken te komen en stelt de overeenkomst op. Raakt u er samen niet uit, dan kunt u alleen naar de familierechtbank stappen. Daarvoor hebt u best een advocaat.

Hoe past u een ouderschapsregeling aan?

Omstandigheden veranderen: een ouder verhuist, de kinderen worden ouder en hebben andere wensen. Dan kan het nodig zijn om de ouderschapsregeling aan te passen.

Bent u het samen eens over de nieuwe afspraken, dan kunt u ze samen aan de familierechter voorleggen. Lukt dat niet, dan kunt u de rechter ook alleen om een wijziging vragen. Daarvoor hebt u best een advocaat. De rechter beslist altijd in het belang van het kind. Kinderen vanaf 12 jaar krijgen een brief waarin ze uitgenodigd worden om hun mening te geven.

U kunt de aanpassing gratis online voorbereiden. Wat kost uw kind en hoe verdeelt u die kosten eerlijk tussen beide ouders?

Onderhoudsbijdrage simulator

BronnenDeze informatie is gebaseerd op Gerechtelijk Wetboek, art. 1287 e.v. (echtscheiding door onderlinge toestemming) en art. 1254 e.v. (echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting); Burgerlijk Wetboek, art. 229 (EOO), art. 1475 e.v. (wettelijke samenwoning) en art. 387bis (aanpassing van de ouderschapsregeling); FOD Justitie; Wikifin (FSMA).

Welke procedure past bij u? Zo komt u er achter

De juiste procedure kiezen bespaart u maanden tijd en heel wat kosten.

  1. Bepaal uw situatie. Gehuwd, wettelijk of feitelijk samenwonend? Met of zonder kinderen? Dat bepaalt welke rechtbank en welke procedure.
  2. Ga na waar u het al over eens bent. Kinderen, woning, goederen: hoe meer u samen afspreekt, hoe eenvoudiger en goedkoper de procedure.
  3. Noteer het in uw voorbereidingsdossier. Online, samen of elk apart. Uw ScheidingsConsulent bekijkt daarna welke procedure het best past.

Start uw gratis voorbereidingsdossier

Scheidingsprocedures in België – helder uitgelegd in korte video's

Wat zijn de scheidingsprocedures voor gehuwden?
Wat zijn de scheidingsprocedures voor samenwonenden?

Alles op een rij? Vraag de gratis ScheidingsGids

18 bladzijden met alle stappen, uw opties, de kinderen, de woning en wat een scheiding écht kost.

Wij helpen u uit de rechtbank weg te blijven

Samen tot een evenwichtige overeenkomst komen, met een ScheidingsConsulent uit uw regio en tegen een vaste prijs.