Scheidingsinfo › Woning, geld en bezit

Welke huwelijksstelsels bestaan er in België?

Het gekozen huwelijksstelsel bepaalt hoe bezittingen en schulden verdeeld worden bij een scheiding. Ontdek het verschil tussen gemeenschap van goederen, scheiding van goederen en andere regelingen.

Nagekeken op 17 november 2026 Leestijd 5 min
Op deze pagina
  1. Welke huwelijksstelsels bestaan er in België?
  2. Uw stelsel in kaart in 3 stappen
  3. Veelgestelde vragen over Huwelijk vs. Samenwonen
  4. In de kijker: expertinzicht om te downloaden

In het kort

  • Er zijn drie huwelijksstelsels: het wettelijk stelsel, scheiding van goederen en algehele gemeenschap van goederen.
  • Zonder huwelijkscontract valt u onder het wettelijk stelsel: beroepsinkomsten komen in een gemeenschappelijke pot.
  • Huwen of samenwonen maakt een groot verschil voor de bescherming van de gezinswoning en voor het erfrecht.
  • Alleen binnen een huwelijk geldt een wettelijk vermoeden van vaderschap of meemoederschap.

Welke huwelijksstelsels bestaan er in België?

Welke huwelijksstelsels zijn er?

In België zijn er drie huwelijksstelsels:

  • het wettelijk stelsel;
  • scheiding van goederen;
  • algehele gemeenschap van goederen.

Hebt u voor of tijdens het huwelijk geen huwelijkscontract laten opmaken bij een notaris, dan bent u gehuwd onder het wettelijk stelsel.

Wat houdt het wettelijk stelsel in?

Het wettelijk stelsel kent drie vermogens: het eigen vermogen van elke echtgenoot en het gemeenschappelijk vermogen.

Eigen blijven:

  • alles wat u bezat vóór het huwelijk, en de schulden die u toen al had;
  • wat u tijdens het huwelijk krijgt via een schenking of erfenis, met de schulden die daaraan verbonden zijn.

Gemeenschappelijk zijn:

  • alle beroepsinkomsten van beide echtgenoten, en de inkomsten uit eigen goederen (zoals huur of intresten);
  • alles wat u tijdens het huwelijk met die inkomsten verwerft;
  • alle goederen waarvan niet bewezen kan worden dat ze eigen zijn.

Bij een echtscheiding wordt het gemeenschappelijk vermogen in principe in twee gelijke delen verdeeld.

Wat houdt scheiding van goederen in?

Bij scheiding van goederen zijn er alleen twee eigen vermogens; een gemeenschappelijk vermogen bestaat niet. Wat u samen koopt, is van u beiden in onverdeeldheid. De echtgenoten blijven financieel onafhankelijk: wie eigenaar is, blijkt uit de naam op de titel of uit een ander bewijs.

Bij een echtscheiding worden alleen de onverdeelde goederen verdeeld. De rest blijft van wie er eigenaar van is. Sinds 2018 kunt u in uw huwelijkscontract ook een verrekenbeding opnemen, of afspreken dat de rechter een billijkheidscorrectie kan toekennen als het verschil tussen beide vermogens bij de scheiding erg groot is.

Wat betekent algehele gemeenschap van goederen?

In dit stelsel is alles gemeenschappelijk, ongeacht wie het verwierf of betaalde, ook wat u al bezat vóór het huwelijk. Bij een echtscheiding wordt alles in principe gelijk verdeeld. Dat kan zwaar aanvoelen, bijvoorbeeld bij een erfenis van uw eigen familie.

Uw stelsel in kaart in 3 stappen

Uw huwelijksstelsel bepaalt wat er gedeeld wordt. Weet waar u staat voor u begint te verdelen.

  1. Zoek uw huwelijkscontract. Heeft u er geen, dan bent u gehuwd onder het wettelijk stelsel. Twijfelt u, dan kan de notaris het nagaan.
  2. Maak een lijst van wat u bezat vóór het huwelijk en wat u kreeg via schenking of erfenis. Dat blijft meestal eigen, als u het kunt bewijzen.
  3. Zet alles in uw voorbereidingsdossier. Uw ScheidingsConsulent helpt daarna te bepalen wat eigen is en wat gemeenschappelijk.

Start uw gratis voorbereidingsdossier

Veelgestelde vragen over Huwelijk vs. Samenwonen

Wat is het belangrijkste verschil tussen huwen en samenwonen voor de gezinswoning?

Het belangrijkste verschil is de bescherming van de gezinswoning. Zowel bij een huwelijk als bij een wettelijke samenwoning kan één partner de woning niet verkopen of wegschenken zonder toestemming van de ander, zelfs als die de enige eigenaar is. Bij feitelijk samenwonen bestaat deze bescherming niet.

Erf ik automatisch van mijn partner als we samenwonen?

Nee, niet altijd. Gehuwden erven automatisch minstens het vruchtgebruik van de hele nalatenschap. Wettelijk samenwonenden erven enkel het vruchtgebruik van de gezinswoning en de inboedel, en dit recht kan via een testament ontnomen worden. Feitelijk samenwonenden erven wettelijk gezien niets van elkaar; een testament is absoluut noodzakelijk.

Word ik automatisch vader of meemoeder van een kind geboren tijdens de relatie?

Alleen binnen een huwelijk geldt een wettelijk vermoeden van vaderschap of meemoederschap. Als u wettelijk of feitelijk samenwoont, moet de partner het kind officieel erkennen om de juridische afstammingsband vast te leggen.

Wat is het verschil in vermogen als ik trouw zonder contract versus als ik ga samenwonen?

Als u trouwt zonder contract, valt u onder het wettelijk stelsel, waarbij alle beroepsinkomsten in een gemeenschappelijke pot vallen die bij scheiding door twee wordt gedeeld. Zowel wettelijk als feitelijk samenwonen leunt standaard aan bij een scheiding van goederen, waarbij ieders inkomen en vermogen gescheiden blijft.

Is er een fiscaal voordeel bij het verdelen van een huis na een breuk?

Ja, maar enkel voor ex-echtgenoten en ex-wettelijk samenwonenden. In Vlaanderen kunnen zij bij de verdeling van de woning genieten van de "miserietaks" van 1% verdeelrecht, in plaats van het standaardtarief van 2,5%. Voorwaarde is wel dat wettelijk samenwonenden minstens één jaar hebben samengewoond. Feitelijk samenwonenden hebben dit voordeel niet.

BronnenDeze antwoorden zijn gebaseerd op de cursus "Huwelijk vs samenwonen - waarop moet u letten?" door Elisabeth Janssens, specialist vermogensplanning en familierecht bij Cazimir Advocaten, beschikbaar via Portalus.Video. Aangevuld met: Burgerlijk Wetboek, regels over het huwelijksvermogensrecht (wettelijk stelsel, scheiding van goederen, algehele gemeenschap); Notaris.be, thema huwelijkscontract.

In de kijker: expertinzicht om te downloaden

Alles op een rij? Vraag de gratis ScheidingsGids

18 bladzijden met alle stappen, uw opties, de kinderen, de woning en wat een scheiding écht kost.

Wij helpen u uit de rechtbank weg te blijven

Samen tot een evenwichtige overeenkomst komen, met een ScheidingsConsulent uit uw regio en tegen een vaste prijs.