Ouderschapsregeling

De inhoud van een ouderschapsovereenkomst

Terug naar overzicht - vraag & antwoord.

De ouderschapsovereenkomst

Voor gehuwden is een ouderschapsovereenkomst een onderdeel van een scheidingsovereenkomst waarin de ouders afspraken maken over de uitoefening van hun ouderschap. Voor samenwonenden is de ouderschapsovereenkomst een document op zich dat optioneel kan gehomologeerd (afdwingbaar gemaakt) worden door de familierechtbank.

Het betreft afspraken gemaakt over verzorging, ontwikkeling en opvoeding van hun minderjarige kinderen.

Afspraken over het gezag, verblijf en de kosten zijn wettelijk verplicht voor gehuwde ouders (met of zonder gezamenlijk gezag).

Zonder deze afspraken zal de rechter een verzoek tot echtscheiding niet in behandeling nemen.

Inhoud ouderschapsovereenkomst

In de ouderschapsovereenkomst moeten in ieder geval afspraken staan over:

  • hoe u de zorg en opvoeding verdeelt of de omgang met de kinderen regelt (verblijfsregeling);
  • hoe u elkaar informatie geeft over belangrijke onderwerpen, bijvoorbeeld over de schoolkeuze;
  • de kosten van de verzorging en opvoeding (onderhoudsbijdrage kind).
  • U mag ook andere afspraken in de ouderschapsovereenkomst zetten.

Online tools

Een goede ouderschapsregeling is heel erg belangrijk. Ex-partners worden is het gevolg van de scheiding anderzijds, uw ouderrol blijft bestaan, ex-ouders worden dat kan niet.  

Het is daarom van het grootste belang om een goede ouderschapsregeling uit te werken. Een ouderschapsovereenkomst dat rekening houdt met de belangen en de behoeften van de ouders en het kind is een uitstekende fundering. Hierop kunnen ouders verder bouwen aan een evenwichtige en respectvolle relatie, zowel tussen hen onderling en elk individueel met hun kind.

De ouderschapsovereenkomst wordt opgemaakt na samenwonen of wanneer een bestaande overeenkomst dient aangepast te worden aan gewijzigde omstandigheden (bvb. verhuis van een ouder, nieuwe verblijfsregeling, ...).

Bij een echtscheiding maakt de ouderschapsovereenkomst integraal deel uit van uw EOT-scheidingsovereenkomst.

Wij adviseren dat u de ouderschapsregeling na samenwonen of een aanpassing aan uw bestaande regeling na een scheiding opmaakt en laat homologeren door de rechtbank.

De gezagregeling

  • Co-ouderschap of een andere regeling

De verblijfsregeling

  • Bilocatie of een andere regeling
  • Bij wie verblijven de kinderen tijdens het schooljaar, de vakanties, …

De kostenregeling

  • Hoeveel bedragen de kosten
  • Wie doet de uitgaven
  • Hoe worden de kosten verrekend (via onderhoudsgeld, een kindrekening, einde maand, ...)
  • Onder welke voorwaarden kan bovenstaand aangepast of beëindigd worden

Afspraken rond goed ouderschap en de ontwikkeling en opvoeding van het kind

Hoe conflicten te voorkomen na de scheiding en, indien ze zich voordoen, hoe ermee om te gaan.

  • Het vastleggen van afspraken mbt ouderoverleg
  • Afspraken rond goed ouderschap
  • Afspraken wanneer één van de partners afspraken niet nakomt
  • Afspraken rond bemiddeling bij toekomstige conflicten

Lees meer over scheiden en kinderen

Online tools

Als ouders bent u vrij samen te bepalen wie het gezag over het kind zal uitoefenen.Weet wel dat de meeste rechtbanken het gezagsco-ouderschap als voorkeursregeling zien. Er zal slechts uitzonderlijk een afwijking goedgekeurd worden.

Gezagsco-ouderschap betekent dat beide ouders tot de leeftijd van 18 jaar van het kind samen het gezag uitoefenen, dit wil zeggen samen beslissingen nemen  EN bepalen wie de gezamenlijk genomen beslissingen uitvoert. Het gaat dan om onder andere

  • de schoolkeuze
  • de inschrijving in de school
  • aanvragen van een paspoort
  • beslissingen over vrijetijdsactiviteiten
  • voorlichting rond anticonceptie
  • reizen naar het buitenland zonder ouders
  • speciale medische zorgen of opvoedkundige beslissingen

Wanneer u samen als ouders een gezagsregeling afspreekt voor de periode na de scheiding dan is het belangrijk om rekening te houden met de bekommernissen en de behoeften en wensen van het kind.

In de scheidingsovereenkomst dient u expliciet te omschrijven waar en wanneer de kinderen zullen verblijven. Ouders kiezen dan één van de onderstaande regelingen:

  • De regeling "verblijfsco-ouderschap", dit wil zeggen een evenredige verdeling van het verblijf van het kind
  • De regeling "hoofdverblijfplaats bij één ouder", dit wil zeggen dat het kind meer bij 1 ouder verblijft dan bij de andere.

De rechtbank vereist dat u gedetailleerde afspraken vastlegt voor de regeling tijdens het schooljaar en apart voor de vakantieregeling.

De vakanties dienen afzonderlijk vermeld te worden. Er is dus een regeling nodig voor

  • de paas- en kerstvakantie
  • de herfst- en krokusvakantie
  • de zomervakantie

Ook de overgangsdag en het overgangsuur dienen te worden vermeld in de overeenkomst. Ook wie het kind ophaalt of wegbrengt dient te worden omschreven.

Wij adviseren ook dat u stilstaat bij de afspraken rond het verblijf op speciale dagen, denk aan verjaardagen, moederdag, vaderdag, schoolvrije dagen of ziekte van het kind. In sommige families zijn er ook bepaalde tradities, denk maar aan oudejaar en nieuwjaar of kerstavond en kerstdag. Daarover vooraf afspraken maken zorgt voor rust en duidelijkheid, ook voor het kind.

Samen afspreken wanneer de regeling aangepast kan worden

Het is ook van belang om vooraf overeen te komen in welke omstandigheden de verblijfsregeling kan aangepast worden. Een aanpassing kan bijvoorbeeld nodig zijn wanneer

  • het kind problemen ondervindt met de huidige regeling
  • de beroepssituatie van een ouder wijzigt, denk maar aan een overschakeling van een dagtaak naar een ploegenstelsel
  • wanneer een ouder verhuist op grote afstand van de school van het kind

Let wel, u kan na de scheiding als ouders steeds in onderling overleg afwijken van de vastgelegde afspraken, op voorwaarde dat het belang van het kind voorop staat. Eénzijdig afwijken is NIET toegestaan. Wijkt u samen in onderling overleg af van de bestaande regeling en betreft het een blijvende aanpassing, dan adviseren wij dat u de aangepaste overeenkomst ter homologatie voorlegt aan de Familierechtbank

Online tools

Ja, een kostenregeling is verplicht. De wet van 19 maart 2010:De wetgever stelt dat iedere ouder naar evenredigheid van zijn/haar middelen voor de kinderen dient te zorgen. De gewone en de buitengewone kosten die uit die zorg voortvloeien dienen voor elke ouder in verhouding tot het respectieve aandeel in de samengevoegde middelen*

van de ex-partners te staan.  *Middelen = beroepsinkomsten + voordelen + roerende inkomsten + onroerende inkomsten + andere middelen

In de meeste situaties kunnen onderstaande kosten ook beschouwd worden als onderhoudsbijdrage en zijn deze dus fiscaal aftrekbaar. 

  • De verblijfsgebonden (gewone) kosten

Deze kosten worden individueel betaald door iedere ouder wanneer het kind bij hem/haar verblijft. Afhankelijk van de verblijfsregeling EN de financiële draagkracht van elke ouder na de scheiding kan er bij een onevenwicht een compensatie worden betaald van de ene aan de andere ouder. De wet somt de 'gewone' en 'buitengewone' kosten niet op. Het is aangewezen deze kosten individueel te benoemen.

  • De niet-verblijfsgebonden (gewone) kosten 

Deze kosten worden ofwel voorzien in een onderhoudsbijdrage, ofwel maandelijks verrekend tussen de beide ouders ofwel worden ze beheerd via een kindrekening. Het kindergeld is voornamelijk bedoeld als tegemoetkoming van deze kosten. Iedere ouder draagt na aftrek van toelagen zoals bv. het kindergeld aan het saldo van deze kosten bij in verhouding tot zijn respectieve aandeel in de samengevoegde middelen. De wet somt de 'gewone' kosten niet op. Het is aangewezen deze kosten individueel te benoemen.

  • Niet te voorziene (buitengewone) kosten

Deze kosten worden verrekend tussen de beide ouders wanneer ze zich voordoen. Iedere ouder draagt aan deze kosten bij in verhouding tot zijn respectieve aandeel in de samengevoegde middelen. De wet somt de 'buitengewone' kosten niet op. Het is aangewezen deze kosten individueel te benoemen.

  • Wie ontvangt het kindergeld?

Wij adviseren het kindergeld bij de ouder waar het kind gedomicilieerd zal zijn  onder te brengen. Een alleenstaande ouder met een kind ten laste heeft recht op verhoogde kinderbijslag. Verdient de alleenstaande ontvanger minder dan een bepaald bruto maandloon (2.309,58€ bruto in 2014) dan krijgt deze een verhoogde kinderbijslag.

  • Wie sluit de ziekteverzekering af? 

Het betreft hier de aansluiting bij de verplichte ziekteverzekering (mutualiteit). De ouder bij wiens mutualiteit het kind ingeschreven staat zal ook de terugbetalingen van het remgeld opvolgen en beheren conform de afspraken in de kostenregeling.

  • Wie sluit de hospitalisatieverzekering af? 

De hospitalisatieverzekering is geen verplichte verzekering. Sommige werkgevers bieden echter de mogelijkheid om gezinsleden tegen een lage maandelijkse bijdrage te laten participeren in de hospitalisatieverzekering die via de werkgever van één van de partners is afgesloten. Na de scheiding kunnen de kinderen deel blijven uitmaken van deze mogelijkheid maar u dient na te gaan of er een voorwaarde is dat de kinderen ten laste zijn bij de ouder die de de hospitalisatieverzekering via de werkgever geniet.

Online tools

De ouders moeten elk hun bijdrage leveren in het levensonderhoud, de opvoeding, de huisvesting en de opleiding van de gemeenschappelijke kinderen. Ieder ouder levert een bijdrage in verhouding tot haar / zijn financiële draagkracht. De hoogte van het onderhoudsgeld berekenen is soms ingewikkeld en is afhankelijk van verschillende factoren. Het onderhoudsgeld voor een kind berekenen is geen exacte wetenschap. Met de Pareto Simulator kan u zelf een berekening maken op basis van uw eigen persoonlijke situatie.

Bereken online het onderhoudsgeld kinderen

Over de verblijfsregeling voor jonge kinderen (< 6 jaar) formuleerden kinderpsychiaters, psychologen, bemiddelaars, advocaten en andere dienstverleners en onderzoekers al meermaals hun visie. Helaas bestaat er op heden geen consensus over de ideale verblijfsregeling na een echtscheiding voor jonge kinderen.

Nathalie Vermeersch, moeder en juriste deelt in deze infobrochure haar visie en de bevindingen van Jan Piet H. de Man (kinder- en gezinspsycholoog, erkend (echt)scheidings- en familie-bemiddelaar, Europees Instituut voor het Belang van het Kind) op het thema.

De Pareto Group deelt deze informatie graag met ouders die gaan scheiden en een houvast zoeken om tot een verblijfsregeling te komen in het belang van hun jonge kinderen.

Iedereen die deze brochure download mag deze verspreiden mits bronvermelding. Download hier

In tegenstelling tot de afspraken over het gezag, het verblijf en de kosten zijn bijkomende onderhandse ouderschapsafspraken niet verplicht door de rechtbank. Wij adviseren dat u er toch enkele in overweging neemt. Goede afspraken zorgen ook hier opnieuw voor rust en duidelijkheid na de scheiding.

Wij sommen hieronder enkele mogelijke bijkomende afspraken op:

  • Wat spreken jullie af met betrekking tot de oudervergaderingen op school, wie gaat?, beide ouders steeds samen of een andere regeling?
  • Hoe regelmatig komen jullie samen om de lopende ouderschapsregeling te evalueren? Het kan dan over het verblijf en de kosten gaan maar ook over de schoolresultaten, over hoe het kind zich voelt, over medische zaken of over de keuze van de studierichting voor het volgend schooljaar.
  • Hoe wensen de ouders met elkaar te communiceren na de scheiding?
  • Welke regelingen worden getroffen met betrekking tot regelmatig bezoek aan de grootouders en andere familieleden?
  • Hoe worden schooldocumenten en medische verslagen tussen de ouders onderling uitgewisseld
  • Welke afspraken maken jullie wanneer het kind op reis gaat naar het buitenland?

Deze en nog andere thema's zijn tijdens het partnerschap vanzelfsprekende onderwerpen maar kunnen na een scheiding voor de nodige spanningen zorgen wanneer er geen goede afspraken over gemaakt zijn. Bij de ScheidingsConsulenten is het evalueren van de onderhandse ouderschapsafspraken een vast onderdeel van het bemiddelingstraject.

Online tools

Onze dienstverlening richt zich tot mensen die samen tot een overeenkomst willen komen. De meest gehoorde reden is dat ze dit als ouders doen voor de kinderen. Ook wensen ze een lange procedure voor de rechtbank te voorkomen zodanig dat ze hun eigen leven snel weer kunnen oppakken. Lees meer over onze aanpak

Goede afspraken m.b.t. de kinderen
De ouderschapsovereenkomst die door De ScheidingsConsulenten wordt opgesteld is uitgebreider dan de meeste overeenkomsten die u elders vindt. Buiten een duidelijke verblijfsregeling werken we een zeer uitgebreide kostenregeling uit zodanig dat interpretaties tot een minimum beperkt worden. Ook worden er clausules toegevoegd m.b.t. communicatie, omgang met bvb grootouders of een nieuwe partner, een eventuele verhuis, huiswerk, wat bij ziekte, … . Dit zijn optionele en dus niet verplichte clausules maar ze geven jullie wel een houvast. Discussies achteraf proberen we dan ook te vermijden.

Om de kostenregeling goed te onderbouwen hebben we in samenwerking met de Gezinsbond een onderhoudsgeld simulator ontwikkeld die de kosten van de kinderen en de mogelijke onderhoudsbijdrage objectiveert. Ook de fiscale consequenties worden berekend.

De voordelen van onze aanpak:

  • U heeft één contactpersoon die u begeleidt, informeert, adviseert en bemiddelt waar nodig
  • Jullie worden aangemoedigd samen naar een oplossing te zoeken rekening houdend met mekaars bekommernissen
  • Samen gemaakte afspraken houden langer stand en zijn later makkelijker opnieuw bespreekbaar indien nodig
  • Veel aandacht voor de kinderen; zeer uitgebreide verplichte én optionele clausules   
  • Korte doorlooptijd; meestal tussen de 3 en 10 weken
  • Onze rekenmodellen objectiveren
    - de kosten en de mogelijke onderhoudsbijdrage voor de kinderen
    - het bedrag dat ieder van jullie toekomt na vereffening en verdeling van de woning (bij verkoop en inkoop)
  • Een vaste prijs i.f.v. uw situatie voor het ganse traject, geen verborgen kosten, geen rekeningen achteraf
  • 98% van onze cliënten komt tot een evenwichtige overeenkomst
  • 100% van de ingediende dossiers wordt aanvaard door de rechtbank
  • Rechtbanken adviseren bemiddeling bij scheiding

De volgende stap:

Vraag advies aan uw bemiddelaar